Persoonlijk leiderschap."Je hebt geen macht nodig om impact te hebben"

Jan, we hadden het eerder over economische waarde en menselijke waardigheid. Vandaag: persoonlijk leiderschap. Wat betekent dat voor jou?

Voor mij is persoonlijk leiderschap: impact willen maken, zonder macht nodig te hebben. Geen druk van bovenaf, geen hiërarchie als hefboom. Maar mensen meenemen door aanwezig te zijn. Door te luisteren. Door de goede vraag te stellen op het goede moment.

En hoe ziet dat er concreet uit, bij jou?

Ik probeer mensen niet te controleren, maar hen te helpen verwoorden waar ze naartoe willen. Wat willen zij bereiken? Hoe zien ze dat zelf? Ik stel vragen, ik luister, ik spiegel. Niet om hen te sturen, maar om hen te helpen zichzelf beter te begrijpen. Want als mensen zicht krijgen op hun eigen gedrag en drijfveren, nemen ze vanzelf eigenaarschap op. Dat is persoonlijk leiderschap.

En voor jouzelf? Hoe ben jij daarin gegroeid?

Door te beseffen dat ik niet alleen maar gefocust wil zijn op het resultaat. Mijn jongste zoon zei ooit tijdens een wandeling: 'Papa, het resultaat is belangrijk, maar de weg ernaartoe ook.' En hij had gelijk. Ik ben nog altijd resultaatgericht — dat zal nooit weggaan. Maar ik heb geleerd meer aandacht te geven aan hoe we er samen geraken. Dat vraagt geduld. Iets wat ik vroeger minder had.

"Hoe je reageert op situaties, dat zegt alles over jou. Niet over de situatie."

Wat is voor jou de essentie van persoonlijk leiderschap?

Inzien dat hoe je reageert op situaties, volledig bij jezelf ligt. Niet: 'Hij doet lastig, dus ik word boos.' Maar: 'Waarom raakt dit mij? Wat zegt dit over mij?' Persoonlijk leiderschap begint bij zelfkennis. Weten wie je bent, wat je triggert, waar je patronen zitten. En verantwoordelijkheid nemen voor je eigen groei — zeker als je anderen wil begeleiden in de hunne.

Hoe help jij anderen om dat bij zichzelf te ontwikkelen?

Door aanwezig te zijn. Door te luisteren. Door hen te helpen zichzelf in vraag te stellen. In een team waar het moeilijk loopt met één persoon: mensen komen bij mij en zeggen 'het is lastig met hem.' Ik stel de vraag terug: 'Wat zegt dat over jou?' Of ik ga in gesprek met die persoon zelf. Niet om te veroordelen. Maar om te begrijpen. Want als je begrijpt waarom iemand doet wat hij doet — en wat er onder zit — dan kun je pas echt iets veranderen.

Dus persoonlijk leiderschap is niet iets individueels, maar ook iets relationeels?

Absoluut. Je helpt anderen groeien door zelf verantwoordelijkheid te nemen voor jouw aandeel. En hen uit te nodigen hetzelfde te doen. Niet via regels of macht, maar via dialoog, ruimte en respect. Als je mensen op die manier benadert, ontstaat er iets nieuws. Meer samenhang, meer vertrouwen, meer beweging. En uiteindelijk ook: betere resultaten. Niet als toevallig bijproduct. Als logisch gevolg.

Wat wil jij uiteindelijk achterlaten in een organisatie?

Mensen die anders kijken. Niet naar de problemen van vandaag, maar naar wat er mogelijk is. Een team dat weet waartoe het samenwerkt. Een cultuur waar eerlijkheid en eigenaarschap normaal zijn. Dat is voor mij duurzame verbetering. Niet de omzet die ik mee heb helpen verdubbelen, niet het project dat op tijd en binnen budget werd opgeleverd. Maar de vraag die na mijn vertrek blijft hangen: wat willen wij eigenlijk worden?